اکوسیستم استارتاپی کشور در حال رشد بسیار خوبی است ، هر روز می شنویم فلان استارت آپ سرمایه چند میلیاردی از سرمایه گذار دریافت کرده. در حالی بعضی از کسب و کار  های نوپا در حال دست و پا  زدن برای بقا هستند. در اکوسیستم کارآفرینی ایران مراکز و بخش های مختلفی وجود دارند که تاثیر مستقیم و غیر مستقیم بر روی این اکوسیستم می گذارند . یکی از  اصلی ترین مراکز  که ارتباط مستقیم با استارت آپ ها  دارد، شتابدهنده ها هستند .هدف من در این مقاله این است که برای شما شرح بدم یک شتاب دهنده زشت و بد  چه کارهایی را انجام می دهند! با Dr.Dev همراه باشید

تبدیل یک استارت آپ به یک تجارت سود آور کار آسانی نیست.  اما این سختی  باعث نمی شود خیلی افراد سوار قطار کارآفرینی نشوند . از سال 92 به بعد می توان گفت اکوسیستم استارت آپی ایران به نقطه انفجار رسید هر روز افراد بیشتری سوار این قطار می شوند ،و به دنبال ساخت رویای خود می رفتند . در حدود همین زمان و با همین سرعت ،شتاب دهنده شروع به پدید آمدن در شهر های مختلف کشور شدند .با این شعار اینکه آمده اند تا تا به رشد استارت آپ ها شتاب دهند.

شتاب دهنده های کسب و کار های نوپا، تبدیل به یکی از ساده ترین راه برای دسترسی به شبکه مشتریان و سرمایه گذاران  و منتور ها شده اند .( دست کم اکثر آنها

شتاب دهنده کسب و کار

چه جایی بهتر از  شتاب دهنده برای جمع شدن کارآفرینان ، منتور ها و سرمایه گذاران ؟

قطعا شتاب دهنده بهترین مکان برای جمع شدن  این افراد است . مکانی که به یک کسب و کار نو پا با یک ایده خوب اجازه ساختن رویای خودش را می دهد . اما شتاب دهنده ها این کار را برای رضای خدا انجام نمی دهند ، فرض کنید شتاب دهنده یک ایده خوب را وارد فرایند شتاب دهی کند ، به آن سرمایه  بدهد  و یک روز ارزش آن ایده و استارت آپ به چندین میلیارد تومن برسد و شتاب دهنده صاحب 20 درصد این شرکت خواهد بود ، این فلسفه تجاری پشت شتاب دهنده هاست و  این علت تعدد شتاب دهنده در تمام دنیاست ، تعددی که باعث به وجود امدن پدیده ای به نام شتاب دهنده بد و زشت می شود . البته شتاب دهنده خوب برای یک استارت آپ بهترین گزینه است و همه شتاب دهنده ها بد نیستند ، ما در این مقاله قصد داریم خصوصیات یک شتاب دهنده بد و  زشت را برایتان شرح دهیم و آنها را نقد کنم .

آیا شتاب دهندها واقعا به نفع استارت آپ ها هستند ؟

در واقعیت پاسخ این سوال بلی یا خیر نیست . شتابدهنده ها مثل تمام افراد و شرکت ها  این توانایی را دارند که خوب  یا بد یا زشت باشند . اما تجربه شخصی من از چندین شتابدهنده که با  آنها مستقیم یا غیر مستقیم فعالیت  داشتم این بود  ، که وارد شدن به دوره شتابدهی مانند ازدواج می ماند ، اگر خوب باشد تجربه بسیار خوبی برای استارپ رقم می زند حتی اگر آن استارت آپ  شکست بخورد ولی اگر بد باشد مانند یک کابوس زندگی را برای استارت آپ تلخ می کند ،حتی اگر استارت آپ موفق شود !

به همان صورتی که بدون گذراندن مدت زمان معقول با کسی نمی توان  ازدواج کرد، شما نیز  تا زمانی که  از انچه شتاب دهنده در مراحل مختلف به شما ارائه می دهد مطمئن نشوید ، نباید به برنامه شتاب دهی بپیونید  . شما هستید می توانید متوجه شوید یک شتاب دهنده برای کسب و کار شما مفید است یا نه . پس قبل ورود به برنامه شتابدهی در مورد شتاب دهنده تحقیق کنید .

 

دنبال شریک باشید نه سرمایه گذار!

شراکت

بله شتابدهندها به شما مقدار قابل توجه ای سرمایه اولیه می دهنده ، اما این تنها فاکتوری نیست که شما باید به آن توجه کنید ، زیرا شما در مقابل آن درصدری از رویای خود را به شتاب دهنده می می دهید .

یکی از اصلی ترین مواردی که هنگام  ورود به چندین شتابدهنده تجربه کردم  این است که همیشه   همه چیز مورد استارت آپ است نه شتابدهنده ! شما باید آنها را قانع کنید که  شما یک ستاره هستید ، اما برعکس آن هیچ وقت اتفاق نمی افتد،  . شتابدهنده بدون استارت آپ معنی پیدا نمی کند و یک شتابدهنده به استارت آپ نیاز دارد.  شما باید قبل از ورود به شتابدهنده در مورد شتابدهنده تحقیق کنید، ببنید چه خروجی هایی داشته و چه استارت آپ هایی در آن فعال هستند . و استارت آپ هایی که با دوره شتاب دهی را گذارنده اند یا در حال گذارندن آن هستند در مورد شتاب دهنده چه می گویند .

وقتی شما به یک نفر سهم می دهید آن یک نفر همیشه با استارت آپ شما خواهد بود. پس مانند هر شریک دیگری در شرکت ،مانند هم بیناگذارن و کارمندان ، سعی کنید بهترین سرمایه گذاران و شتابدهنده ها را انتخاب کنید . اطلاعات کافی از آنها به دست آورید و سپس بهترین را نسبت به شرایط استارت آپ خود انتخاب کنید .

برخی از سوالات کلیدی که باید از شتابدهنده ها بپرسید:

  • شما غیر از پول چه ارزش های دگیری دریافت خواهید کرد ؟
  • چگونه با شما  در دوره شتابدهی و بعد از شتابدهی تعامل می کنند؟ چگونه این مشارکت آنها به شما و کسب و کاراتان کمک خواهد کرد ؟
  • برنامه دقیق دوره شتابدهی آنها چیست ؟ آیا نقشه مشخصی برای شما و کمک به کسب و کاراتان دارند ؟
  • چگونه آنها به شما کمک می کنند در مقابل مشتری یا سرمایه گذاران قرار بگیرید؟
  • دیگر استارت آپ های آن شتابدهنده در مورد آن چه می گونید ؟

شتابدهنده باید مانند شریک برای کسب و کار شما باشد نه رئیس شما  ، انها باید در روند فعالیت های شما قرار بگیرند و به شما کمک کنند و درک درستی از بیزنس شما داشته باشد .

شتابدهنده کسب و کار مدرسه کسب و کار نیست (اما اگر به دنبال یک مدرسه کسب و کار خفن می گردید اینجا کلیک کنید)

 منتورینگ ، از توهم تا واقعیت

منتورینگ

هر شتابدهنده تعداد منتور برای استارت آپ های خود در نظر می گیرد  تا به آنها در مسیر رشد کردن کمک کنند ، اما این منتورینگ چقدر واقعا به استارت آپ کمک می کند ؟

تعداد منتور ها و مشاوران کسب کار در ایران بسیار زیاد است ! تقریبا هر کسی که یک یا دو کتاب کسب و کار خوانده یا  در چند همایش شرکت کرده خود را منتور کسب و کار می داند  . منتور بودن در شتابدهنده برای افراد یک وسیله بسیار خوب برای شو آف کردن است .

منتور ها  قطعا برای یک استارت آپ مفید و لازم هستند ولی ایده استفاده از منتور به طور کامل اشتباه پیاده سازی شده است

  • چرا شتابدهنده ها جلسات منتورینگ را اجباری می کنند ؟
  • دلیل اینکه یک استارت آپ باید زمان ازشمند خود را با دیدن افرادی  که همیشه به کسب و کار ها انها علاقه ندارند تلف کند ؟
  • چرا بر اساس سابقه استارت آپ  و منتور  ها ، منتور هایی  که ممکن است به آن استارت آپ  علاقه مند باشند به استارت آپ  معرفی نمی شود؟

هدف شتابدهنده ،  شتاب دادن  به استارت آپ است که  بتواند با سرعت بیشتری رشد کند نه اینکه سرعت یک کسب و کار را با فعالیت های بیهوده بگیرد

وقتی که دو طرف علاقه ای به شرکت کردن جلسات  نداشته باشند و به آن مانند اتلاف وقت نگاه کنند ، جلسات منتوریگ هیچ فایده و سودی نخواهد  داشت  ،  من به عنوان یک کارآفرین  دوست دارم با افرادی صحبت کنم که درک کاملی از صنعتی که در آن در حال فعالیت هستم داشته باشند، افرادی که دید بسیار خوبی نسبت به کسب وکار من دارند و بتوانند به من کمک کنند که یک شرکت موفق بسازم

امروزه اکثر منتور هایی که می بینیم تمام گفته هایش در چند جمله خلاصه می شوند : کتاب “استارت ناب را بخون ” ، “پادکست 10 صبح را گوش بده ” ، “داخل متمم عضو شو و دوره های استارت آپ اون رو بخون  ” ، “MVP بساز یا MVPکه ساختی این شکلی قبول نیست  ” و.. البته  این در صورتی است که خوش شانس باشید در غیر این صورت ،خودتان می بینید که در حال گوش دادن به یک سخنرانی بلند مدت در مورد رهبری استراتژیک در تیم هستید در صورت که تیم شما از3  نفر تشکیل شده است   . در واقع منتور های کمی برای هر کسب و کار وجود دارد که بتواند بینش  درستی  از چگونگی موفقیت استارت آپتان به شما بدهد.

همان طور که تعدد منتور های مختلف برای استارت آپ ممکن است خسته کننده باشد ، همان اندازه تک منتوری هم برای یک استارت آپ پر خطر است . یک نفر  نمی تواند تخصص کافی برای تمام مرحله هایی  که استارت آپ  با آن دست و پنچه نرم می کند داشته باشد  و نتیجه  آن دادن نظرات غیر تخصصی و غیر صحیح است که استارت آپ را به دره سقوط می کشاند

بیاین به این موضوع به این شکل نگاه کنیم:

  • جرا شتابدهنده بیشتر در مورد تعداد منتور هایشان صحبت می کنند تا کیفیت آنها؟
  • علت اینکه شتاب دهنده ادعا می کنند که در سیستم خود بهترین منتور های ایران را دارند ،اما در واقعیت شما فقط تصویر آنها در سایت شتابدهنده می بینید چیست؟ ( عملا خیلی از منتور هایی که شتابدهنده ادعا می کنند با آنها ار ارتباط هستند هیچ وقت به شتابدهنده نمی آیند )
  • چرا شتاب دهنده ها به جای اینکه به چیزی با ارزش سوال برانگیز بپردازند ، روی نقاط قوت داخلی خود تمرکز نمی کنند؟

شتاب دهنده شریک شماست ، نه رئیس شما !

مدیر برتر

شتاب دهنده همان طوری که کمی بالاتر هم گفتم شریک شماست ، نه ریئس شما . استارپ آپی که شما در حال کار کردن روی آن هستید رویای شماست نه شتاب دهنده . خیلی مواقع ایده شما ممکن است ایراداتی داشته باشد  که کاملا طبیعی است ، و شما باید  روی بعضی از قسمت های آن تجدید نظر کنید .  سوراخ هایی که دارد را پیدا کنید و آنها را رفع کنید ، اما در بعضی از شتاب دهنده ها شما با یک ایده وارد شتاب دهنده می شوید ولی در مسیر  پیش شتاب دهی ، شتاب دهنده از شما میخواهد ایده خودتان را عوض کنید و آن  تبدیل به چیزی کنید که  شتاب دهنده می خواهد  آنها ریئس شما یا کسب و کارتان نیستند که برای آن بتوانند اینگونه تصمیم گیری ها را انجام دهند . شتاب دهنده قرار است به شما کمک کنید سریع تر رشد کنید .

اگر در این شرایط قرار دارید بهتر از شتاب دهنده خارج شوید . این تصمیم بسیار تصمیم سختی برای یک تیم استارت آپی خواهد بود.  چون آنها اکثرا فکر می کنند شتاب دهنده ای که در آن هستند تنها راه موفقیت است ! اما این تصور درست نیست ، خارج از شتاب دهنده هم یک کسب و کار می تواند به رشد خود ادامه دهد . جسارت خروج را داشته باشید و رویایتان را نابود نکنید

پاسخ سوالات کمی تامل برانگیز است :

  • چرا باید یک شتاب دهنده صریح  و مستقیم یک ایده را تغییر دهد ؟
  • اگر شما دوست داشتید یک رئیس برای انجام کار هایتان داشته باشید،  چرا  قصد راه انداری کسب و کار خود را دارید؟

نقشه راه شتاب دهنده برای شما باید شفاف باشد

نقشه راه شتاب دهنده

یکی از کمترین توقعات از شریک تجاری خود شفافیت در عملکرد است، شتاب دهنده باید کاملا در قبال تعهداتی که می دهد و می گیرد ، درصد شراکت ، سرمایه اولیه و  مسیر شتاب دهی شفاف باشد . شما هنگام ورود به شتاب دهنده باید بدانید دقیقا برنامه آنها برای شتاب دهی شما چیست ؟ مراحی که قرار بگذارنید چیست ؟ چه خدماتی که از طرف شتاب می گیرید ؟ شتاب دهنده برای تمام این سوالات باید پاسخی  شفاف داشته باشند.  عدم شفافیت در پاسخ دهی به هر  کدام  از سوالات  می تواند باعث از بین رفتن تمرکز تیم استارت آپ بشود .  تیم استارت آپ به جای تمرکز برای پیدا کردن بهترین راه برای رشد کسب خود، درگیر  مشکلات خود با شتاب دهنده شده  که نتیجه آن کند شدن سرعت استارت آپ  یا شکست آنهاست !!

هنگام ورود به شتاب دهنده برای سوالات زیر پاسخ های واضح و صریح از شتاب دهنده در خواست کنید:

  • مدت زمان پیش شتاب دهی و شتاب دهی چقدر است ؟
  • برنامه دقیق شتاب دهنده در دوره پیش شتاب دهی و شتاب دهی برای استارت آپ چیست ؟
  • درصد مشارکت شتاب دهنده چقدر است ؟ در قبال این درصد چه خدماتی از شتاب دهنده دریافت خواهید کرد؟
  • نقاط پایانی و حساس در دوره شتاب دهی و پیش شتاب دهی چه زمانی هستند ؟

در پایان

پبدا کردن شریک درست هنگام ساخت یک شرکت جدید مهارت بسیار  سختی است که یک کارآفرین باید آن را به دست آورد . ما زمان زیادی را صرف پیدا کردن هم بینگذار درست می کنیم و همین مقدار زمان را نیز باید برای پیدا کردن یک شتاب دهنده خوب صرف کنیم، شتاب دهنده های خوب در ایران کم نیستند با کمی تحقیق می توانید یک شتاب دهنده مناسب برای استارت آپ خود پیدا کنید ، راه ورود به یک شتاب دهنده خوب سخت تر است نسبت به یک شتاب دهنده زشت یا بد است . برای کسب و کار خود عاقلانه تصمیم بگیرد و رویتان را با یک تصمیم نادرست از بین نبرید . شتاب دهنده ممکنه است به موفقیت یا شکست شما کمک کند ولی هیچ وقت علت آن نیست! علت شکست یا پیروزی استارت آپتان خودتان هستید نه هیچ شخص دیگری .

تمذکر تنها راه قطعی موفقیت است، حتی اگر در چند بار اول شکست بخورید اگر با تمرکز به مسیر خود ادامه دهید قطعا موفق خواهید شد !

تجربه از شتاب دهنده های ایرانی دارید ؟جربه شما از منتورینگ چیست؟ ایا کسب و کاری داشتید که سرمایه از شتاب دهنده دریافت کرده باشد ؟ آیا شتاب دهنده خوبی را می شناسید؟ نظرات خود در قست نطرات با Dr.Devدر میان بگذارید